A A A
jak założyć stowarzyszenie i fundację

Podstawy prawne tworzenia i działania stowarzyszeń i fundacji:

Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 z późn. zm. ) >>>

Ustawa - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm.) (pobierz plik >>>)

Ustawa o fundacjach (tekst jedn. Dz. U. z 1991 Nr 46, poz. 203 z późn. zm.) (pobierz plik >>>)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 maja 2001 r. w sprawie ramowego zakresu sprawozdania z działalności fundacji >>>

Ustawa o KRS (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 z późn. zm.), (pobierz plik >>>)

oraz inne przepisy, w tym przepisy regulujące działalność osób prawnych.

Rejestracja Stowarzyszeń:

Komitet założycielski stowarzyszenia zobowiązany jest złożyć w Sądzie Rejonowym następujące dokumenty:

- wniosek o rejestrację stowarzyszenia,

- statut stowarzyszenia,

- listę członków założycieli (zawierającą imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz własnoręczne podpisy założycieli),

- oświadczenia członków założycieli o obywatelstwie oraz przysługującej im zdolności do czynności prawnych i publicznych,

- protokół z zebrania założycielskiego zawierający uchwały o powołaniu stowarzyszenia, uchwaleniu statutu oraz o wyborze komitetu założycielskiego lub władz stowarzyszenia,

- informację o adresie siedziby stowarzyszenia.

Sąd Rejonowy doręcza organowi nadzorującemu odpis wniosku o rejestrację stowarzyszenia wraz z załącznikami wymienionymi w art. 12 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach.

Organ nadzorujący prawo może wypowiedzieć się w sprawie wniosku, a także przystąpić, za zgodą sądu, do postępowania jako zainteresowany.

Przykładowy statut stowarzyszenia z prawem do tworzenia jednostek terenowych (pobierz plik >>> )

Przykładowy statut stowarzyszenia bez prawa do tworzenia jednostek terenowych (pobierz plik >>> )

Przykładowy protokół z zebrania założycielskiego (pobierz plik >>>)

Przykładowa lista członków i obecności na zebraniu założycielskim (pobierz plik >>>)

Zarząd stowarzyszenia wpisanego do rejestru sądowego jest zobowiązany do powiadomienia sądu rejestrowego w ciągu 7 dni od jego wyboru o swoim składzie, miejscu zamieszkania członków, a także wskazać adres siedziby stowarzyszenia.

Zarząd stowarzyszenia zobowiązany jest do informowania sądu rejonowego o wszelkich zmianach w składzie zarządu oraz adresie siedziby oraz o zmianie w statucie stowarzyszenia. Celowe byłoby równoczesne informowanie o tych zmianach organu nadzoru.

Informacje pomocne przy rejestracji stowarzyszeń znajdują się również w portalu organizacji pozarządowych www.ngo.pl

Zgłaszanie jednostek terenowych stowarzyszeń bez osobowości prawnej:

Zgodnie z art. 20 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, zarząd terenowej jednostki organizacyjnej (oddziału) stowarzyszenia jest obowiązany, w terminie 14 dni od chwili jej powołania, zawiadomić o tym organ nadzorujący właściwy ze względu na siedzibę tej jednostki, podając skład zarządu i adres siedziby jednostki, oraz doręczyć statut stowarzyszenia.

Oznacza to, że przedstawiciel zarządu nowopowstałego oddziału stowarzyszenia bez osobowości prawnej z siedzibą na terenie Łodzi, powinien powiadomić Wydział Spraw Obywatelskich UMŁ o powstaniu oddziału.

Pisemne powiadomienie powinno zawierać następujące dokumenty:

- zawiadomienie o utworzeniu jednostki terenowej stowarzyszenia

- statut stowarzyszenia,

- protokół z utworzenia jednostki terenowej stowarzyszenia

- uchwałę władz głównych stowarzyszenia w sprawie utworzenia jednostki terenowej stowarzyszenia z siedzibą w Łodzi,

- odpis postanowienia KRS o zarejestrowaniu stowarzyszenia,

- listę członków jednostki terenowej stowarzyszenia

Zarząd terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia jest zobowiązany zawiadomić organ nadzorujący również o wszelkich zmianach w składzie zarządu i adresie siedziby terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia oraz statucie stowarzyszenia.

Zgłaszanie stowarzyszenia zwykłego:

Zgodnie z art. 40 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, nie posiadające osobowości prawnej. Osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe powinny uchwalić regulamin działalności stowarzyszenia, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. O utworzeniu stowarzyszenia zwykłego z siedzibą na terenie Łodzi, jego założyciele informują na piśmie, organ nadzorujący (Wydział Spraw Obywatelskich UMŁ, Łódź, ul. Sienkiewicza 5), podając ww. dane.

Przykładowy protokół z zebrania założycielskiego (pobierz plik >>>)

Przykładowa lista członków i obecności na zebraniu założycielskim (pobierz plik >>>)

Przykładowe zawiadomienie o powstaniu stowarzyszenia zwykłego (pobierz plik >>>)

Przykładowy regulamin stowarzyszenia zwykłego (pobierz plik >>>)

Przykładowy regulamin stowarzyszenia zwykłego na rzecz współrealizacji inwestycji infrastrukturalnej (pobierz plik >>>)

Przykładowy wzór zgody na umieszczenie siedziby stowarzyszenia zwykłego pod danym adresem (pobierz plik >>>)

Stowarzyszenia zwykłe nie mogą:

- powoływać terenowych jednostek organizacyjnych,

- łączyć się w związki stowarzyszeń,

- zrzeszać osób prawnych,

- prowadzić działalności gospodarczej,

- przyjmować darowizn, spadków i zapisów oraz otrzymywać dotacji, a także korzystać z ofiarności publicznej.

Stowarzyszenia zwykłe mogą uzyskiwać środki na swoją działalność wyłącznie ze składek członkowskich.
O wszelkich zmianach, dotyczących adresu siedziby, regulaminu działalności oraz osoby reprezentującej stowarzyszenie należy powiadomić organ nadzoru, najpóźniej w ciągu miesiąca od ich wprowadzenia.

Nadzór nad stowarzyszeniami.

Zgodnie z art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, nadzór nad stowarzyszeniami sprawuje starosta właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia.
W odniesieniu do stowarzyszeń mających siedzibę na terenie Łodzi, nadzór taki sprawuje w imieniu Prezydenta Miasta Łodzi – Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta Łodzi.

Organ nadzorujący ma prawo:

- wystąpić do stowarzyszenia o usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości,

- udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia - wystąpić do sądu z wnioskiem o udzielenie upomnienia władzom stowarzyszenia

- wystąpić do sądu z wnioskiem o uchylenie niezgodnej z prawem lub statutem uchwały stowarzyszenia

- wystąpić od sądu z wnioskiem o rozwiązanie stowarzyszenia

- w przypadku gdy stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych organ nadzorujący może wystąpić do sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla stowarzyszenia

- w przypadku gdy działalność stowarzyszenia wykazuje rażące lub uporczywe naruszenie statutu, organ nadzorujący może złożyć wniosek o rozwiązanie stowarzyszenia oraz wydanie zarządzenia tymczasowego o zawieszeniu w czynnościach zarządu i wyznaczeniu przedstawiciela do prowadzenia bieżących spraw stowarzyszenia.


Fundacje *:

- Fundacja podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
- Fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.
- O wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego sąd zawiadamia ministra właściwego ze względu na zakres jego działania oraz cele fundacji, zwanego dalej „właściwym ministrem”, oraz właściwego ze względu na siedzibę
fundacji starostę, przesyłając jednocześnie statut
- Fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą.
- Siedziba fundacji powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
- Fundator ustala statut fundacji, określający jej nazwę, siedzibę i majątek, cele zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Statut może zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu lub statutu, a także przewidywać
tworzenie obok zarządu innych organów fundacji.
- Fundator może wskazać ministra właściwego ze względu na cele fundacji. Oświadczenie fundatora w tej sprawie powinno być dołączone do statutu i przekazane sądowi prowadzącemu rejestr fundacji.
- Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów. Jeżeli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, wartość środków majątkowych fundacji przeznaczonych na działalność gospodarczą
nie może być mniejsza niż tysiąc złotych.
- Fundator może odstąpić od osobistego ustalenia statutu i upoważnić do jego ustalenia inną osobę fizyczną lub prawną.
- Fundacja składa corocznie właściwemu ministrowi sprawozdanie ze swojej działalności.
- Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 2, jest przez fundację udostępnione do publicznej wiadomości.
- Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, ramowy zakres sprawozdania, o którym mowa w ust. 2, obejmujący w szczególności najważniejsze informacje o działalności fundacji w okresie sprawozdawczym pozwalające
ocenić prawidłowość realizacji przez fundację jej celów statutowych.

* tekst powstał na podstawie treści ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach